داستان شب:

قصه باغ نوشته پرویز دوایی

قصه گو: رهام شیخانی

کارگردان ژرژ چهاربخش

 

 

پرویز دوایی نویسنده، منتقد سینما و مترجم ایرانی متولد بیست‌وهفتم آذرماه 1314 در تهران و فارغ‌التحصیل رشته زبان و ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران است. او نوشتن را در سال‌های نوجوانی با نشریات «سپیدو سیاه»، «فردوسی»، «روشنفكر» و «ستاره سینما» آغاز كرد. دوران نوجوانی دوایی مصادف شد با پررونق شدن هنر سینما در ایران به خاطر همین، او كه عاشق سینما بود، برای مطرح‌ترین نشریات فرهنگی- هنری آن زمان كشور، نقدهای سینمایی می‌نوشت. دوایی در اوایل دهه 1350 مدتی كارمند كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان تهران شد و در همان دوران چند فیلمنامه برای كارگردانان مطرح سینما آماده كرد. پرویز دوایی در سال 1353 به طور خود خواسته از ایران مهاجرات كرد و ساكن شهر پراگ در كشور چك شد و تا این لحظه در همان‌جا زندگی می‌كند. دوایی زمانی كه از ایران دور بود دست از نوشتن نقد برداشت و رفته‌رفته گرایشش به ادبیات داستانی بیشتر شد، او در اواخر دهه پنجاه خورشیدی شروع به نوشتن خاطرات كودكی و نوجوانی‌اش كرد و درواقع خاطراتش را در غالب داستان كوتاه به رشته تحریر درآورد كه نتیجه‌اش مجموعه داستان نوستالژیك «باغ» شد كه به تشویق و پیشنهاد زنده یاد كریم امامی (مترجم معاصر) و دوست نزدیكش در سال 1360 آن را برای چاپ به ناشری به نام «زمینه» سپرد. كریم امامی در مقدمه چاپ دوم كتاب باغ كه در سال 1377 توسط انتشارات نیلوفر منتشر شد در مورد چاپ اول آن، این گونه می‌نویسد: «…هرچند ناقدان توجه‌ای به این کتاب نكردند اما استقبال خوانندگان عادی و سینما دوستان جوان از كتاب بی‌نظیر بود به طوری که… حتی یك نسخه از كتاب در انبار ناشرها و كتابفروشی‌ها یافت نمی‌شد. هر كجا بود علاقه‌مندان و جوانان كاویده خریده بودند.» چاپ دوم این کتاب اما با پیگیری‌های زنده یاد امامی توسط انتشارات نیلوفر منتشر شد.

نگاهی به كتاب

داستان باغ كه از 16 داستان كوتاه اجتماعی تشكیل شده را می‌توان در ردیف یكی از نوستالژیك‌ترین داستان كوتاه‌های تاریخ ادبیات معاصر ایران نامگذاری كرد. در این مجموعه نویسنده با فلش‌بك به گذشته، خاطرات كودكی و نوجوانی خود را با زبانی ساده و قلمی آراسته پیش روی خواننده می‌گذارد طوری كه مخاطب با خواندن اولین سطرهای هرداستان با نویسنده همگام می‌شود و تا پایان قصه نویسنده را همراهی می‌كند. مجموعه باغ نقبی است به عشق‌های معصومانه قدیم و رفاقت‌های صمیمی و بی‌شیله پیله‌ای كه در نوجوانی اكثر آدم‌ها رخ می‌نماید. همچنین نگاهی به زیبایی‌های گذشته‌ای كه دیگر نیست.

 

دوایی با مجموعه داستان باغ خواننده را به تهران دهه سی و چهل می‌برد، تهران قدیمی كه عاری از هر نوع برج و آسمان‌خراش و بزرگراه و اتوبان و پل‌ها و گذرگاه‌های هوایی بود. تهرانی كه دوایی در مجموعه باغ توصیف كرده پر از كوچه باغ و نهر و درخت‌های چنار و بیدمشك و دیوارهای مملو از گل‌های پیچک و یاس و رُز و اقاقیاست. نثر دوایی آمیخته‌ای از سینما و ادبیات است و ردپای سینما را می‌توان در تمامی این شانزده قصه احساس كرد. البته سینمایی بودن دوایی درواقع به كمك نوشته‌های او آمده تا مخاطب با تصاویر جاندارتری از صحنه‌های داستان روبرو شود و با جان و دل داستان را دنبال نماید.